سخن دبیر همایش

موتورهای درونسوز تا چه زمانی در چرخه تولید و مصرف بشر قرار خواهد داشت؟ این سوالی است که در آغاز قرن جدید به صورت جدی مطرح شده است. بسیاری بر این باورند که توسعه فناوری‌های نوین، پرونده موتورهای درونسوز را دیر یا زود به طور کامل خواهد بست و این برگ از توسعه صنعتی هم به تاریخ خواهد پیوست. گزارش‌ها و تحلیل‌های متفاوتی در دو دهه اخیر، سعی بر تعیین زمان به سر رسیدن عمر موتورهای درونسوز داشته‌اند و طبق نتیجه‌گیری برخی از آنها، در این لحظه می‌بایست موتورهای درونسوز فقط در موزه‌ها دیده می‌شد. اما این اتفاق هنوز نیفتاده است. توسعه خودروهای الکتریکی و به کارگیری انرژی‌های تجدیدپذیر یکی از مهم‌ترین برهان‌های مورد استفاده در این تحلیل‌هاست. اما آنچه در حال حاضر دیده می‌شود، کنار رفتن موتورهای درونسوز نیست بلکه همزیستی مسالمت‌آمیز فناوری‌ها نوین با این‌ موتورها بوده و گسترش روزافزون خودروهای دورگه شاهدی بر این مدعاست. تغییر فناوری عملاً به صورت متقن قابل پیش‌بینی نیست. موتورهای درونسوز نیز از این قاغده مستثنی نیستند. شاید در آینده‌ای نزدیک، اتفاق یا انقلابی رخ دهد و موتورهای درونسوز به صورت کامل از چرخه تولید خارج شوند اما آنچه هم‌اکنون دیده می‌شود، روند رو به رشد صنایع مرتبط با آن است و فعالیت مجموعه‌های تحقیق و توسعه شرکت‌های بزرگ موتورساز در دنیا نشان می‌دهد که موتورهای درونسوز علیرغم تمام چالش‌های زیست‌محیطی و کمبودهای منابع تأمین انرژی، همچنان در زندگی بشر حضور خواهند داشت.

کشور ایران بیش از نیم قرن است که به جرگه صنعت خودروسازی پیوسته است اما در عرصه سازندگان موتور، تازه‌وارد به شمار می‌آید و مانند هر سازنده نوپا، دچار مشکلات و چالش‌های متعدد است. رویکردهای داخلی ویژه در کنار محدودیت‌های ارتباطات خارجی سبب شده است این توانمندی ملی دارای اوج و فرودهای فراوانی در عمر کوتاه خود باشد. با اجرای سیاست تولید موتور‌های ملی در هر دو گروه عمده اشتعال جرقه‌ای و اشتعال تراکمی، تحقیقات تئوری و تجربی متعددی در دانشگاه‌ها، پژوهشگاه‌ها، مراکز صنعتی و موسسات تحقیقاتی ایران انجام و نتایج آن در سطح ملی و بین‌المللی ارائه شده است. این حضور فعال سبب شده تا امروز بسیاری از محققان ایرانی در دنیا کاملاً شناخته شده باشند و به صورت ویژه در برخی شاخه‌ها مانند به‌کارگیری گاز طبیعی به عنوان سوخت، در میان مراجع اصلی و قابل استناد قرار گیرند.

انجمن علمی موتور ایران در سال 1387 فعالیت خود را تحت نظارت وزارت علوم، تحقیقات و فناوری آغاز نمود. برگزاری همایش بین‌المللی موتورهای درونسوز که در دوره‌های اخیر با همکاری پژوهشگاه صنعت نفت با عنوان «همایش بین‌المللی موتورهای درونسوز و نفت» شناخته می‌شود از جمله فعالیت‌های این انجمن است که به صورت دوسالانه و متمرکز در پایتخت برگزار می‌شود. با توجه به توسعه روزافزون فعالیت‌های علمی و عملی در حوزه موتورهای درونسوز، هیأت مدیره انجمن تصمیم گرفت تا در فاصله زمانی بین دو همایش بین‌المللی، یک همایش ملی را با یاری یکی از دانشگاه‌های خارج از تهران که در حوزه موتورهای درونسوز فعالیت دارد، برگزار نماید. اولین دوره این همایش در سال 1391 در دانشگاه سمنان برگزار شد و پس از یک وقفه، دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل به عنوان میزبان «دومین همایش ملی موتورهای درونسوز» انتخاب شد.

دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل - اولین دانشگاه صنعتی شمال کشور - سابقه‌ای 45 ساله دارد که در سال 1387 از بدنه اصلی خود یعنی دانشگاه مازندران جدا و با هویتی مستقل به ادامه فعالیت پرداخت. پیشرفت‌های چمشگیر این دانشگاه سبب شده تا در سالهای اخیر در بسیاری از نظام‌های رتبه‌بندی جهانی، در زمره دانشگاه‌های برتر کشور و منطقه قرار گیرد. فعالیت‌های تحقیقاتی در زمینه موتورهای درونسوز در این دانشگاه سابقه‌ زیادی دارد و با جذب نیروهای جوان با تخصص موتورهای درونسوز و تأسیس آزمایشگاه پژوهشی موتورهای درونسوز، در این سال‌ها سرعت بیشتری به خود گرفته است. اکنون نیز میزبانی دومین همایش ملی موتورهای درونسوز عرصه دیگری از روند توسعه فعالیت‌های دانشگاه در این زمینه شکل گرفته است.

دست‌اندرکاران برگزاری این همایش ملی امیدوارند بتوانند با حمایت و حضور همه محققان و فعالان این عرصه، یک گردهمایی اثربخش و مفید را سازماندهی نموده و نقطه اوج دیگری را در روند پرفراز و نشیب توسعه موتورهای درونسوز کشور خلق کنند.

 

امید جهانیان

دبیر دومین همایش ملی موتورهای درونسوز

دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل